Azərbaycan Dillər Universiteti
RİYAZİYYAT VƏ İNFORMATİKA KAFEDRASI HAQQINDA

Kafedranın tarixi: Riyaziyyat və İnformatika kafedrası 1991-ci ilin fevralında “İNFORMATİKA və  TTV” adı  ilə yaradılmış, 1997-ci  ildən isə “RİYAZİYYAT və İNFORMATİKA” adlanır. Kafedrada ümumi 20 əməkdaş fəaliyyət göstərir. Onlardan biri f.-r.e.d., professor, 8-i f.-r.e.n., dosent, 6-sı baş müəllim, 1-i müəllim, 3-ü baş laborant, 1-i laborantdır. 

Riyaziyyat və İnformatika kafedrasının professor və müəllim heyəti

 1.  İ.C.Mərdanov                        f.-r.e.d., professor  

 2.  V.B.Müslümov                      f.-r.e.n., dosent  

 3.  F.O.Məmmədov                     f.-r.e.n., dosent

 4.  G. Y.Məlikov                         f.-r.e.n., dosent

 5.  R.İ.Əliyarov                           f.-r.e.n., dosent

 6.  H.M.Quliyev                          f.-r.e.n., dosent

 7.  F.T.İbiyev                              f.-r.e.n., dosent

 8.  A.Ə.Hacıyev                          f.-r.e.n., dosent

 9.  A.R.Əmrahova                       f.-r.e.n., dosent

10. A.H.Novruzov                              baş müəllim                                

11. P.M.Həsənova                             baş müəllim

12. Ə.Q.Aslanov                                baş müəllim

13. R.R.Əmirova                                 baş müəllim

14. S.Z.Musayeva                               baş müəllim

15. Z.A.Səmədova                               baş müəllim

16. F.P.Babayev                                       müəllim

KAFEDRADA TƏDRİS OLUNAN FƏNNLƏR HAQQINDA

BAKALAVR PİLLƏSİ

İnformatika və kompyuter texnologiyası;

Təlimdə informasiya texnologiyası;

İnformatika;

Riyaziyyatın ibtidai kursunun nəzəri əsasları;

Riyaziyyatın ibtidai kursunun tədrisi metodikası;

İnformatika və onun tədrisi metodikası.

İnformasiya və kompyuter texnologiyalarının yüksək sürətlə inkişaf etdiyi və ixtisasından asılı olmayaraq hər bir mütəxəssisin get-gedə bu prosesə daha sıx şəkildə bağlandığı indiki dövrümüzdə günün tələblərinə cavab verə bilən hərtərəfli mütəxəssis hazırlığı məsələsi həmişə diqqət mərkəzində olmalıdır. İndiki dövrdə kompüter texnologiyasını öyrənmək istəyənlərin əksəriyyəti, xüsusilə də humanitar ixtisaslar üzrə təhsil alanlar tətbiqi məsələlərə daha çox diqqət yetirirlər. Yəni bu halda diqqət mərkəzində yalnız kompüterlə praktiki işləmək üçün zəruri bacarıq və  vərdişlərin yaradılması durur və bu halda Microsoft Office proqramlarına üstünlük verilir. Sözsüz ki, İnformasiya və kompyuter texnologiyasının durmadan inkişaf etdiyi indiki dövrdə bu çox mühümdür və perspektiv baxımdan əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı müasir dövrün tələblərinə uyğun mütəxəssis hazırlığından söhbət gedirsə müvafiq proqram üzrə kurs  keçmiş tələbə Microsoft Office proqramları ilə bərabər kompyuterin proqram təminatının ən mühüm hissəsi olan Windows əməliyyat sisteminin kompyuterlə iş prosesində hər bir istifadəçinin yardımçısına çevrilə biləcək bir çox mühüm imkanlarını mənimsəməli və eləcə də müxtəlif məsələlərin həlli zamanı rast gələ biləcək hər cür proqramlardan baş çıxara bilməlidir. Eyni zamanda bu proqram üzrə təhsil alan tələbə sürətlə dəyişməkdə və yeniləşməkdə olan kompyuter texnologiyasının əsasları ilə tanış olmalı Windows əməliyyat sistemi ilə lazımi səviyyədə davrana bilməli, əməliyyat sisteminin hər cür imkanlarından istifadə etmək imkanına malik olmalı və yeri gəldikcə sistemin sazlanması prosesini öz istəyinə uyğun həyata keçirməkdə çətinlik çəkməməlidir.

Odur ki, indiki dövrün mütəxəssisi bu prosesi daim izləmək və hər cür yeniliklərdən baş çıxararaq onu öz işində tətbiq etmək qabiliyyətində olmalıdır. Bu baxımdan İnformatika və kompyuter texnologiyası fənni deyilənlərə müvafiq şəkildə dinamik olmaqla, daim dəyişir və yeniləşir.

İnformatika və kompyuter texnologiyası, Təlimdə informasiya texnologiyası və İnformatika fənləri ADU-nun bakalavr pilləsində tədris planına uyğun olaraq   1(bir) semestr (60 saat) ərzində praktik məşğələ şəklində tədris olunması üçün nəzərdə tutulur.

Azərbaycan öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bütün sahələrdə olduğu kimi təhsil sahəsində də çöx ciddi dəyişikliklər edilməyə başlandı və bu proses indi də davam etdirilməkdədir. Belə ki, keçmiş təhsil sistemindəki müsbət keyfiyyətlər saxlanılmaqla təhsilin maddi-texniki bazasının müasir tələblərə cavab verən səviyyədə yenidən qurulması və yeni təhsil strukturunun yaradılması istiqamətində çox geniş islahat işləri aparılır. Bütün bunlarla yanaşı ayrı-ayrı fənlərin daha keyfiyyətli və daha səmərəli tədrisinə nail olmaq məsələsi daim diqqət mərkəzində saxlanılır. Təbiidir ki, bu prosesin ilk mərhələsində bir sıra fənnlərin, o cümlədən, riyaziyyat fənninin necə tədris olunması şagirdlərin yuxarı siniflərdə riyazi biliklərə daha dərindən yiyələnməsi və eləcə də   onların gələcəkdə müxtəlif ixtisaslar üzrə yüksək səviyyəli mütəxəssis kadrlar kimi yetişməsində çox mühüm rol oynayır. Bu baxımdan ibtidai siniflərdə riyaziyyat fənnini tədris edən müəllimlərin hərtərəfli riyazi hazırlığa malik olmaları günün vacib tələblərindəndir. Hər bir ibtidai sinif müəllimi “Riyaziyyatın ibtidai kursunun nəzəri əsasları” proqramının ayrı-ayrı bölmələri üzrə verilmiş bütün mövzuları nəzəri və praktiki baxımdan dərindən mənimsəməli, müxtəlif yazılı, şifahi hesablama bacarıq və vərdişlərinə yiyələnməli, məsələ və misallar üçün müxtəlif həll üsullarının ceçilməsində özünü yüksək hazırlğa malik səriştəli mütəxəssis kimi göstərməlidir. 

Bu proqram ali məktəblərin bakalavr pilləsində “İbtidai təhsilin pedaqogika və metodikası” ixtisası üzrə təhsil alan tələbələrə “Riyaziyyatın ibtidai kursunun nəzəri əsasları” fənninin tədrisi üçün nəzərdə tutulur. Proqram yeni kurikulum standartları əsasında hazırlanmışdır.

 Proqramın əhatə etdiyi riyaziyyat kursu gələcək müəllimlərin ibtidai siniflərdə şagirdlərə öyrədəcəyi riyazi biliklərin elm-nəzəri əsasını təşkil edir. Proqramda ibtidai sinif şagirdlərinə kurikulum standartlarına uyğun riyazi biliklərin verilməsi üçün nəzərdə tutulmuş ən zəruru mövzular yer almışdır.

ADU-nun bakalavr pilləsində “Riyaziyyatın ibtidai kursunun nəzəri əsasları” fənninin kurikulum standartı əsasında yaradılmış tədris planına uyğun olaraq 4 (dörd) semestr ərzində (240 saat-120 saat mühazirə və 120 saat seminar) tədris olunur.

MAGİSTRATURA PİLLƏSİ

Riyaziyyat və İnformatika;

Filologiyada elmi araşdırmalar və İKT.

Magistraturada tədris olunan bu fənlərin əsas məqsədi  Azərbaycan Dillər Universitetinin magistrlərinin sonrakı elmi və pedaqoji fəaliyyətinin daha effektiv və peşəkar səviyyədə qura bilmələri üçün  onları kompyuter texnologiyalarının müvafiq müasir elementləri ilə tanış etməkdən, onlara informasiya texnologiyalarından istifadə vərdişləri aşılamaqdan və bu istiqamətdə aramsız olaraq meydana çıxan yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalarını müstəqil mənimsəyərək öz gündəlik fəaliyyətində  müvəffəqiyyətlə tətbiq edə bilmək səviyyəsinə nail olmaqdan ibarətdir. İnformasiya texnologiyaları bütün sahələrdə olduğu kimi, filologiyanın tətbiqi məsələlərində də öz yerini tapmışdır. Belə ki, mətnlərdə orfoqrafik və qrammatik yoxlamaların aparılması, avtomatik əvəzetmə, sətrdən sətrə keçmə işarələrinin qoyulması, maşınla tərcümə, mətnlərin optik təyini və s. kimi işləri təmin edən proqramların adını çəkmək olar. Lakin bəzi linqvistik məsələlərin kompyuter həlli başa çatdırılmamışdır. Bu çatışmazlıq doğma dilimizdə özünü daha qabarıq şəkildə göstərir. Belə məsələləri yalnız kompyuter mütəxəssislərinin həll edəcəyini düşünmək düzgün olmazdı. Daha uğurlu nəticələr, həm filoloq, həm də kompyuter mütəxəssisinin birgə fəaliyyəti nəticəsində əldə oluna bilər. Bu baxımdan kompyuter və telekommunikasiya texnologiyalarının lazımi səviyyədə tədrisi humanitar sahələrdə aktualdır və bu iş məqsədyönlü şəkildə aparılmalıdır.

Digər sahələrdə olduğu kimi, tətbiqi dilçilikdə də həll ediləcək məsələlərin riyazi modelinin qurulması zəruridir. Bunun görə də dilçi mütəxəssisin müəyyən riyazi anlayışlara, riyazi üsullardan istifadə etmək bacarığına yiyələnməsi vacibdir. Riyaziyyat və informatika fənninin də əsas xəttini təhsilin yüksək pilləsinə humanitar sahələr üzrə magistrlərin bu istiqamətdə hazırlanması təşkil edir.

Digər tərəfdən tədris proqramına MS Office texnologiyalarının müxtəlif təyinatlı və strukturlu sənədlərin hazırlanması ilə əlaqədar magistr üçün daha effektiv və nisbətən mürəkkəb elementləri daxil edilmişdir. Digər böyük bir qisim mövzular elmi və tədris xarakterli məlumatların elektron vasitələrlə əldə olunması və emalı ilə əlaqədardır. Bu mövzulara ilk növbədə İnternetdə axtarışın effektiv təşkili, mətnlərin kompyuter vasitısilə emalı proqramlarından istifadə məsələləri və s. aiddir.

Suni intellekt sistemləri, informasiya təhlükəsizliyi və informasiya sistemləri ilə əlaqədar ayrıca mövzular daxil edilmişdir.

Tələbələrin Azərbaycan Respublikasında informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı üzrə dövlət siyasəti, bu texnologiyaların təhsildə, elmi tədqiqatlarda və dövlət idarəçiliyində tətbiqi, “elektron hökumət” və “elektron sənəd dövriyyəsi” kimi mühüm anlayışlarla da tanış olmağı nəzərdə tutulur.

Kompyuter texnologiyası ilə bağlı əvvəlki biliklər bu gün zəruri olan biliklərin çox az bir hissəsini təşkil edir. Yəni, bu sahənin xarakterik xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, çox sürətlə köhnəlmə və yeniləşmə prosesi gedir. Odur ki, indiki dövrün mütəxəssisi bu prosesi daim izləmək və hər cür yeniliklərdən baş çıxararaq onu öz işində tətbiq etmək qabiliyyətində olmalıdır.

Riyaziyyat və İnformatika, Filologiyada elmi araşdırmalar və İKT  fənləri ADU-nun magistr pilləsində 1 semestr ərzində 30 saat (mühazirə və praktik məşğələ şəklində) tədris olunması üçün nəzərdə tutulur.