ADU-da 20 yanvar faciəsi anıldı
19.01.2012

Yanvarın 19-da Azərbaycan Dillər Universitetində (ADU) 20 yanvar faciəsinin 22-ci ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirildi. Tədbirdən əvvəl universitetin tələbə-müəllim heyəti Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edərək 20 yanvar şəhidlərinin məzarları önünə tər qərənfillər düzdülər. Anım mərasimi universitetin tələbəsi olmuş şəhid Ülvi Bünyadzadənin adını daşıyan muzey-lektoriyanın qarşısında oldu. ADU-nun rektoru, millət vəkili, professor Səməd Seyidov 1990-cı il 20 yanvar hadisələrindən 22 il keçdiyini bildirərək bu müddətin az olmadığını dedi. Hadisələri canlı yaşadıqlarını söyləyən ADU rektoru tədbirdə iştirak edən tələbələrin böyük əksəriyyətinin həmin hadisələr haqqında kitablardan, arxivlərdən öyrəndiklərini nəzərə çatdırdı. Rektor S. Seyidov ADU-nun tələbəsi olmuş 20 yanvar şəhidi Ülvi Bünyadzadənin adına yaradılmış muzey-lektoriyanın önündə toplaşan gəncliyi onun kimi cəsur, vətənpərvər görmək istədiyini dedi. Ülvi Bünyadzadənin bundan sonra da, onilliklər, yüzilliklər boyu universitetdə əbədi iz qoyduğunu və bu şərəfli, qısa ömür yolu ilə Azərbaycan tarixinə yazıldığını bildirdi. S. Seyidov dedi ki, bəzən 20 yanvar hadisələrini “Qara gün, faciə” adlandırırlar: “Əgər 22 il əvvəl bu hadisələr hüzn günü, faciə kimi dəyərləndirilirdisə, bu gün o hadisələri xatırlayanda bu qara günü, bu faciəni ən yüksək zirvə, millətin ən yüksək zirvəsi kimi anırıq”. 22 il bundan əvvəl Azərbaycan xalqının xalqlar içərisində ən yüksək mərhələyə çatdığını qeyd edən S. Seyidov xalqın 20 yanvar tarixini şərəf tarixinə çevirdiyini xatırlatdı: “Müstəqilliyi əldə etmək çətin, qorumaq ondan da çətindir. Müstəqilliyi qorumağın da ən əsas şərtlərindən biri tarixi yaddaşı qorumaqdır. Tarixi yaddaşı olmayan millət, öz qəhrəmanlarını xatırlamayan millət, gənclərini öz qəhrəmanları ilə formalaşdırmayan millət dünyada yaşamaq haqqını qazana bilməz. Xüsusilə bugünkü dünyada. O dünyada ki, qəhrəmanları süni şəkildə bizə təlqin etmək istəyən millətlər var. O dünyada ki, başqa ölkənin torpaqlarını işğal etməklə ona meydan oxuyurlar. O dünyada ki, milyonlarla qaçqın yaradan ölkələr və qüvvələr hələ də hakimiyyətdədir, hələ də güclüdür”. Təhsillə, qabiliyyətlərini dünyaya göstərməklə Azərbaycan xalqının ən yüksək səviyyəli xalq olduğunu sübut etməyin vacib olduğunu nəzərə çatdıran S. Seyidov bu gün Azərbaycanın dünyanın ən aparıcı ölkələrinin siyahısında olduğunu bildirdi. Gördükləri işlərdə Ümummilli lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi məntiqli daxili və xarici siyasətin nəticələri olduğunu deyən S. Seyidov bunun nəticəsində Azərbaycana heç vaxt heç kimin müdaxilə edə bilməyəcəyini, onunla başqa dildə danışa bilməyəcəyini vurğuladı.

Azərbaycan gəncliyi haqqında da danışan S. Seyidov müdrikliyin yaşla deyil, öz xalqına etdiyi hörmətlə, ona münasibəti ilə müəyyən edildiyini dedi. Söylədi ki, Azərbaycan gəncliyi müdrik gənclikdir, ağıllı gənclikdir. Dillər Universitetinin gəncləri isə o gəncliyin önündə gedən gənclərdir. Çıxışının sonunda şəhidlərə bir daha Allahdan rəhmət diləyən S. Seyidov onları unutmağa heç kimin haqqının olmadığını dedi.

ADU-nun Beynəlxalq münasibətlər kafedrasının müəllimi Namiq Əsədov Azərbaycanın öz tarixi ərzində müstəqillik dövrlərinin çox olduğunu xatırladaraq bu müstəqilliklərin heç zaman rahat əldə edilmədiyindən danışdı. 1990-cı ilin yanvar hadisələri barədə danışan natiq sovet rəhbərliyinin artıq dağılmaqda olan totalitar rejimi qoruyub saxlamaq üçün qırğınlara əl atdığını xatırlatdı: “SSRİ üzdən özünü demokratik ölkə kimi göstərsə də, əslində SSRİ totalitar rejimin ən irticaçı formasını həyata keçirirdi”. 1990-cı ilin yanvar hadisələrinə dünya ictimaiyyətinin seyrçi mövqe sərgilədiyindən danışan N. Əsədov qeyd etdi ki, bunun da səbəbi dünya dövlətlərinin SSRİ-ni parçalamaq niyyətində olmaqları idi. Həmin vaxt baş verən digər hadisələr barədə tədbir iştirakçılarına məlumat verən kafedranın müəllimi bildirdi ki, Azərbaycan xalqı müstəqilliyi igid övladlarının qanı bahasına qazandı.

ADU-nun İngilis dilinin leksikası və ölkəşünaslıq kafedrasının müdiri, professor Məsməxanim Qazıyeva yanvar hadisələri barədə həyəcansız danışmağın qeyri-mümkün olduğunu dedi. Hadisələr vaxtı universitetin çox fəal olduğunu nəzərə çatdıran M. Qazıyeva o dövrdə yaranan informasiya blokadasının qarşısını almaq üçün gördüyü işlər haqqında iştirakçılara məlumat verdi. Ülvi Bünyadzadə haqqında xatirələrini danışan professor Məsməxanım Qazıyeva onun yanvarın 19-da imtahandan çıxıb azadlıq uğrunda meydanlara axışan xalqa qoşulduğunu dedi. Bildirdi ki, məhz Ülvi Bünyadzadə kimi igid və cəsur gənclərimiz bugünkü gəncliyə nümunədir.

1 saylı İngilis dili fakültəsinin dekanı, professor Əfqan Abdullayev yanvar hadisələrini ciddi şəkildə düşünülmüş, ətraflı planlaşdırılmış hadisə kimi xarakterizə etdi. O, qırğından sonra böyük istintaq qrupunun yaradıldığını, böyük cildlik materialların Moskvaya göndərildiyini, lakin hələ də geri qayıtmadığını xatırlatdı. Sovet qoşunlarının vaxtilə Macarıstanda, Çexoslovakiyada, Gürcüstanda, Litvada da qırğınlar törətdiyini və buna dünya ictimaiyyətinin reaksiya göstərdiyi halda, Azərbaycanda baş verən hadisələrə seyrçi mövqedə qalmaqlarını da xatırlatdı. ADU tələbələrinin bu hadisələrin əsl mahiyyətini dünya ictimaiyyətinə dəqiq çatdırmaq üçün əllərində böyük dil imkanlarının olduğunu deyən dekan qeyd etdi ki, müasir texnologiyalar vasitəsilə bunu etmək mümkündür və vacibdir.

Fəlsəfə kafedrasının professoru Məhəmməd Teymurlu da 1990-cı ilin 20 yanvarında şahidi olduğu hadisələrdən danışaraq qeyd etdi ki, bu cür faciələr çox ola bilər, insanların qanı axa bilər, lakin əsas məsələ bu kimi hadisələrdən nəticə və ibrət çıxarmaqdır. M. Teymurlu Ülvi Bünyadzadənin şəhidlik zirvəsinə ucalan adı qarşısında baş əydiyini dedi. 19 yaşlı gəncin Vətənə olan sevgisinin böyüklüyündən söz açdı. Bildirdi ki, Vətən yolunda şəhid olan igid oğul və qızlarımız Azərbaycan gənclərinin and yeri olmalıdır. Ülvi xalqımızın azadlığı uğrunda canını fəda edən belə gənclərdəndir.

Tədbirin sonunda iştirakçılar Ülvi Bünyadzadə adına muzey-lektoriyaya baş çəkdilər.

Eyni zamanda universitetdə 20 yanvar hadisələrinə həsr olunmuş “20 yanvar milli tariximizdə fədakarlıq və qəhrəmanlıq zirvəsidir” adlı konfrans keçirildi. 1990-cı ilin qanlı yanvar hadisəsinə həsr olunmuş silsilə tədbirlərdən olan bu konfransda universitetin rəhbərliyi, professor-müəllim heyəti, tələbələr iştirak edirdi. Konfransı açan Tərbiyə işləri üzrə prorektor Ələddin Əliyev 1990-cı ilin yanvar hadisələrini Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq və rəşadət səhifəsi kimi xarakterizə edərək qeyd etdi ki, Azərbaycan gəncliyi bu hadisəni dəqiqliklə bilməlidir.

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Qorxmaz Mustafayev çıxışını əsasən 20 yanvar hadisələrinədək olan proseslər haqqında məlumat vermək üzərində qurdu. O, tarixə ekskurs edərək Sov.İKP-nın MK-nin 1987-ci il yanvar plenumunda aşkarlıq və demokratiya xəttinin irəli sürülməsi və ermənilərin bu dövrdən başlayaraq irəli sürdükləri ərazi iddialarından, həmçinin onların yaratdıqları terror təşkilatlarından danışdı. O, bildirdi ki, 1985-ci ildən başlayaraq Daşnaksütyun partiyasının Afinada keçirilən qurultayında sərsəm “Böyük Ermənistan” ideyasının həyata keçirilməsi məsələsi irəli sürülmüşdü. 1987-ci il noyabrın 18-də “Humanite” qəzetində erməni millətçisi Aqanbekyanın Dağlıq Qarabağın Ermənistana vermək barədə çağırışlar etdiyini xatırladan Q. Mustafayev dedi ki, ermənilərin apardığı bu siyasətə rəsmi Moskvanın göz yumması xalqların öz rəhbərliyinə ümidini itirmişdi: “Sərhədlərin sökülməsi, yanvarın 13-15-də bir erməninin 2 azərbaycanlını öldürməsi və sovet rəhbərliyinin bu hadisələrə seyrçi mövqe sərgiləməsi 20 yanvar hadisələrini şərtləndirən amillərdən idi”.